Mevsimsel Depresyon Nedir?

Mevsimsel depresyon, mevsim değişikliğinin yaşandığı dönemlere rastlayan ve tekrar arz eden depresyon dönemlerine verilen addır. Mevsimsel depresyon tanısının konabilmesi için, depresif dönemlerin yılın hep belirli mevsim dönemlerinde başlangıç göstermesi ve sona eriyor olması gerekmektedir.

Mevsimsel Depresyon Nedir?
30 Haziran 2020 - 23:28

Mevsimsel dönemlerin iş değişikliği, okul döneminin başlaması gibi çevresel stres faktörlerine bağlılık göstermemesinin de görülmesi önemlidir.
 
Bu belirtileri taşıyan kişilerin büyük kısmında, belirtiler sonbahar veya kış dönemlerinde meydana gelirken, ilkbahar dönemlerinde son bulur. Bu sebeple, bahsi geçen bu depresyon dönemleri tıp dilinde, “mevsimsel depresyon” olarak adlandırılmaktadır. Çok nadir de olsa, yaz döneminde başlangıç gösterip, sonbaharda son bulan depresif dönemler yaşayan insanlar da görülebilmektedir.
 
Mevsimsel depresyon, sonbahar ve kış aylarında kendini gösterdiğinde çoğunlukla enerjide azalma, fazla uyuma isteği, yemek yeme isteği, kiloda artış ve karbonhidrat içeren yiyeceklere düşkünlüğe bağlı olarak kendini gösterir. Bununla beraber, sinir düzeyinde artış ve daha sık ağlama veya ağlama isteği gibi şikayetler de gözlemlenebilmektedir. Mevsimsel depresyon dönemlerini yaz aylarında yaşayan kişilerin tersine, uykuda ve iştahta azalma meydana gelen belirtiler gözlenir.
 
Mevsimsel Depresyon Kimlerde Görülür?
Yüksek rakıma sahip şehirlerde yaşayan kişilerde, kadınlarda ve gençlerde daha sık görülmektedir. Bazı durumlarda, bipolar bozukluk adı verilen bir duygu durum bozukluğuna, yeme bozukluklara veya alkol kullanım bozukluklarına bağlı olarak da ilişkilendirilebilir ve tanı koymak zorlaşır.
 
Mevsimsel Depresyona Ne Sebep Olur?
Mevsimsel depresyonunun sebepleri henüz tam olarak bilinmemektedir ancak üzerinde çalışılan ve kanıtı yüksek oranlara sahip bazı bulgular yer almaktadır. Biyolojik yönden bakıldığında, mevsimsel depresyon dönemlerinde beynin orbitofrontal korteks ve sol inferior parietal lob adı verilen bölgelerde azalmanın meydana geldiği metabolik aktivite olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca mevsimsel depresyon yaşayan kişilerin, duygu durumu düzenleyen serotonin maddesini düzenleme bozuklukları yaşadığı öngörülmüştür.
 


Bu kişilerde, mevsim geçişlerinde farklılık göstere gün ışığı miktarı, beyindeki serotonin taşıyıcısının çalışmasına ve sayısına et eder. Bununlar beraber bu kişilerde, uyku düzenlemeye yarayan molekül olarak bilinen melatonin, kış aylarının gelmesiyle beraber beklenenden daha çok yükselerek, kişilerde meydana gelen yorgunluk, enerjide azalma gibi belirtilere sebep olabilir. Sonuç olarak, mevsim geçişiyle beraber değişim gösteren biyolojik ritmde uygun olmayan bir adaptasyonun gelişme göstermesi mevsimsel depresyona neden olabilmektedir. Çevresel faktörlerden de özellikle maruz kalınan gündüz ışığı süresinde görülen değişiklik ve meteorolojik değişikli gösteren hava olayları da sorumlu tutulmaktadır.
 
Mevsimsel Depresyon Tanısı Nasıl Konulur?
Tanı, mutlaka bir uzman vasıtasıyla konulmalıdır. Sonbahar veya kış dönemlerinde görüldüğünde anti-depresan tedaviler, ışık tedavisi, eksikliği belirlenmesi halinde D vitamini kullanılması ve bilişsel davranışçı terapi gibi yöntemlere yer verilmektedir. Ayrıca karbonhidrat açısından fakir, protein açısından zengin, işlem görmemiş diyetle beslenmek, alkol, sigara ve kafein tüketimini azaltmak, bol sıvı tüketmek, yoga ve meditasyon, düzenli egzersiz, uyku-uyanıklık saatlerine özen göstermek, mümkün olduğunca gün ışığı alabilmek ve güneşli bölgelere kısa seyahatler yapmak da mevsimsel depresyonla baş etme konusunda önerilen yöntemler arasındadır.

Editor:  Hasan

YORUMLAR

  • 0 Yorum
  • Yorum yazabilmek için lütfen üye girişi yapınız.